“Via de app leven mensen heel erg mee met de centrale”
Een zondagmiddag in 2011. Bram Taks en zijn vader Jan wandelen langs de stuw in de Dommel bij Sint-Michielsgestel. Ze horen het water naar beneden donderen. Wat een energie, denken ze. Wat zou je daarmee kunnen doen? Ze gaan googelen en rekenen. Resultaat? Op 5 november ging de Coöperatieve Waterkrachtcentrale Dommelstroom van start.
Interview Ton Siebelink
Tekst Jos Fluitsma
Fotografie Ton Siebelink en Dommelstroom



Een app, die is ontwikkeld met SAP HANA-cloudtechnologie, houdt de leden van de coöperatie en andere belangstellenden op de hoogte van allerlei realtimemeetgegevens, zoals de hoeveelheid opgewekte energie, het hoogteverschil in het water en het debiet (aantal kubieke meters water per seconde).
Het waterschap schrok eerst even
Na die zondag in 2011 volgde een lang traject van ontwerp, vergunningen, subsidies, financiering en bouw. Het waterschap schrok eerst even van de vraag van Bram en Jan of ze een waterkrachtcentrale in de stuw mochten installeren. ‘Ze hadden nog nooit zo’n vraag van particulieren gehad’, vertelt Bram. “Maar ze werkten direct enthousiast mee.” Bram en Jan kozen Landustrie als hoofdaannemer voor de bouw. “Zij hebben veel ervaring, ze hebben al 50 vergelijkbare installaties gebouwd in het buitenland.”

Via crowdfunding kwam de rest van het geld
Voor de installatie was een investering van € 1 miljoen nodig. Een deel van dat geld kwam van sponsoren en subsidies van onder meer de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie, de gemeente Sint-Michielsgestel en Stichting DOEN. De rest van het geld hebben Bram en Jan via crowdfunding bij elkaar gebracht. “Binnen twee en een halve maand hadden we de € 750.000 bij elkaar. Met een prijs van € 150 per certificaat hebben we de drempel voor deelnemers laag gehouden, zodat iedereen kan meedoen.”

Jan Taks en Bram Taks
De ontwikkeling van de app
Bram en Jan hadden de hulp van ambassadeurs ingeroepen om hun plan te ‘vermarkten’. Zo kwam hun verhaal ook terecht bij Jan Willem Goes, projectmanager bij The Next View. Hij was meteen enthousiast. “Als bedrijf doen we graag iets voor de wereld direct om ons heen. En dat dan het liefst met de kennis en kunde die we binnen ons bedrijf hebben. We hebben expertise op het gebied van sensoring en data-apps. Met die expertise hebben we belangeloos een app gebouwd voor Dommelstroom. Fantastisch dat we onze expertise hebben kunnen inzetten voor groene energie van de Dommel, ook onze achtertuin.”

Met SAP kun je ook een consumer grade applicatie bouwen
De Dommelstroom-app werd volledig op SAP-technologie gebouwd. Sensoren van de waterkrachtcentrale sturen iedere 20 seconden data over het waterpeil, de snelheid van de schroef, het debiet en de energieproductie naar het SAP HANA Cloud Platform. De frontend is de SAP-UI5. Jan Willem: “De datastructuur is niet heel complex. Het gaat wel om grote hoeveelheden data, omdat die elke 20 seconden binnenkomen. Het HANA Cloud Platform en de HANA Database zijn heel geschikt voor zo’n toepassing. We hebben de frontend ook bewust in SAP UI5-technologie gebouwd, zodat je de app op verschillende platformen kunt gebruiken. Zo zie je, met een beetje creativiteit kun je ook een consumer grade applicatie bouwen op basis van SAP-technologie.”
Een app ontwerpen met de blik van de gebruiker
Dommelstroom heeft leden van jong tot oud. De app moet dus door iedereen simpel te gebruiken zijn. Bram: “Met The Next View, een van de leden en iemand van SAP zijn we via de design thinking-methode in Design Thinking Center Amsterdam gaan nadenken hoe de app eruit moest zien. Dus echt met de blik van de gebruiker. Zo laat de app het actuele vermogen niet alleen in kilowatt zien, maar ook in aantal huishoudens dat van energie wordt voorzien. Daar heeft iedere gebruiker namelijk direct een beeld bij. De app laat ook het hoogteverschil in de stuw zien, de snelheid van de vijzel en het debiet, de hoeveelheid water die door de vijzel gaat. Via de app versturen we ook twitterachtige nieuwsberichten. Mensen met certificaten kunnen nog extra zien hoeveel certificaten ze hebben, hoeveel stroom ze daarmee hebben opgewekt en welk financieel rendement ze hebben behaald.”

De app maakt IT tastbaar
De app is een mooi middel om de waterkrachtcentrale verder te ‘verkopen’ en betrokkenheid te vergroten. “Met de app worden onze leden zich meer bewust van hun eigen energieverbruik en uitgedaagd om energie te besparen. Via de app krijg je op ieder moment van de dag informatie over je ‘eigen’ waterkrachtcentrale. We zien dat mensen heel erg meeleven. Toen de centrale even niet draaide vanwege aanpassingen, kregen we meteen veel reacties. De app maakt IT tastbaar. Je kunt hem op een verjaardagsfeestje laten zien en al onze leden - van jong tot oud – gebruiken hem.”

De beweging van de vijzel wordt omgezet in elektrische stroom
De eerste coöperatieve waterkrachtcentrale in Nederland is gebaseerd op de vijzeltechniek. In een van de drie openingen in de bestaande stuw van het waterschap is een vijzel gebouwd. Het neervallende water brengt de vijzel in beweging en die beweging wordt omgezet in elektrische stroom. Genoeg om 170 tot 200 huishoudens van volledig duurzame groene stroom te voorzien. Energiecoöperatie Dommelstroom levert de elektriciteit aan Huismerk Energie, een kleine duurzame energiemaatschappij. Bram: ‘Met ons certificaat hebben onze leden de garantie dat ze groene stroom van déze installatie krijgen.”